Terug naar PKN Alteveer
 

Kanselkleden, brengen kleur in de kerk.
Een aantal jaren geleden zijn we in de kerk begonnen met liturgisch bloemschikken en daar leerden we de kleuren kennen van het kerkelijk jaar, zoals die door de vroegchristelijke kerk werd gebruikt, om daarmee aan te geven naar welk christelijk feest men onderweg was. Vroeger konden veel mensen niet lezen en hadden geen kalender. Door het gebruik van de kleuren in de kerk leefden zij mee met het kerkelijk jaar dat een andere indeling heeft dan het gewone kalenderjaar. In de kerk gaan we niet van maand naar maand, maar van feest naar feest. Niet alleen de feesten zelf maar ook de voorbereidingstijden worden door de kleuren duidelijk gemaakt.

Dit zijn:          

  - adventstijd voor Kerst.

- veertigdagentijd voor Pasen

- vijftigdagentijd voor Pinksteren.

De kleuren in het kerkelijk jaar.
Met advent begint het kerkelijk jaar. Met advent verwachten we een nieuw begin. In de adventstijd (4 weken voor Kerst) is de kleur paars. Dat is de kleur van bezinning, van verwachten, van stil zijn en van inkeer.
Met Kerst komt het stralende wit, dat de blijdschap van de geboorte van Jezus uitdrukt. Deze kleur blijft tot en met de eerste zondag van januari.
Vervolgens wordt het wit verwisseld met het groen. We denken dan aan het leven van Jezus toen Hij rond ging en aan de mensen vertelde van blijdschap, hoop en nieuw leven.
De groene kleur blijft tot in de lijdenstijd of Veertigdagentijd. Zeven weken voor Pasen wordt de kleur paars. Nu is de bezinning gericht op berouw en op het lijden van Jezus.
Dan volgt met Pasen weer de kleur wit, een feestelijke kleur op de dag van de opstanding. Deze kleur blijft tot Pinksteren.
Op het Pinksterfeest komt rood tevoorschijn, als symbool van het vuur van de Geest. Daarna komt nog één keer wit, want de zondag na Pinksteren is de zondag van de Drie-eenheid: God de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.
Daarna begint een lange periode van groen. Het groen duidt op groei en bloei op vruchtbaarheid en overvloed, want na Pinksteren moet de gemeente gaan groeien en bloeien en vrucht dragen “totdat Hij komt”.
De laatste zondag van het kerkelijk jaar is de Voleindingszondag.
Dan zijn we het jaar rond.

Oorsprong en betekenis van de kleuren.
In de reformatie hebben de protestantse kerken het gebruik van de liturgische kleuren eerst afgeschaft, maar nu zie je in veel kerken deze kleuren weer terug door middel van antependia (kleden over kansel en/of avondmaalstafel)
Het was voor ons heel verrassend, toen we dezelfde kleuren tegenkwamen in de bijbel, bij de bouw van de tabernakel en later ook bij de bouw van de tempel. Zowel door zijn opstelling, Voorhof, Heilige en Heilige der Heiligen, als ook door zijn offers waren de tabernakel en ook de tempel, Beeld van Christus.
Jezus was Koning, Priester en Profeet en zo offerde Hij zijn eigen bloed om voor ons genoegdoening aan God te doen. Hij streed als Koning, om de gerechtigheid tussen God en mensen te herstellen, waardoor er weer vrede mogelijk is tussen God en mensen. Zo werd Jezus Christus voor ons de ingang tot het eeuwige leven. Als gelovigen zijn wij beelddragers van Christus en met deze gekleurde kleden willen we aangeven, dat wij geloven in de God van het oude Verbond van Israël, die voor ons dat Verbond heeft vervuld, toen zijn Zoon op Golgotha stierf en op de Paasmorgen opstond uit de dood. Zo tonen we dat we ons met diezelfde God verbonden weten.

Ook kom je deze kleuren veel tegen in visioenen en ook daar hebben ze dezelfde betekenis.

Purper/paars
De kleur purper werd verkregen, door een bepaalde stof uit de purpervis, die onder water moest worden gevist. (Een gevaarlijke baan die menig visser het leven koste.) De stof was zeer kostbaar en werd alleen gedragen door koningen en rijken. Het valt op dat purper in de bijbel alleen wordt gezien buiten het land Israël, aan het hof van wereldrijken. Purper staat symbool voor Water, als element van de schepping.
Ook staat ze symbool voor de wet. Dus: Purper --- Water --- Wet ----  is de kleur voor schulderkenning, boete doen en tot inkeer komen. Purper wordt gebruikt met advent en tijdens de lijdenstijd maar kan op verzoek ook worden gebruikt bij een rouwdienst.

De Symboliek op paarse het kleed
Op het paarse kleed staan drie kruisen in elkaar verweven, die in kleur verschillen, en ook een cirkel. Daarmee geven we de diepte van het lijden en de volkomen verzoening aan. De cirkel staat voor het Verbond.

Wit
De kleur wit werd verkregen uit vlas, wat op de aarde werd verbouwd. Met deze kleur wordt de vervulling van de profetische beloften  aangegeven.
Wit is de kleur, die symbool staat voor de aarde, als element van de schepping.
Dus: Wit --- Aarde --- profetisch is de kleur van reinheid en gerechtigheid.
Wit wordt gebruikt vanaf Kerst tot en met de 1e zondag van januari, vanaf Pasen tot  Pinksteren, de zondag na Pinksteren, bij een teken van het Verbond, dus met doop en avondmaal en bij rouwdiensten.

De symboliek op het witte kleed
Op het witte kleed staat een opengeslagen bijbel, met de letters Alfa en Omega, het begin en het einde. We verwijzen voor deze symboliek naar Johannes 1: “het Woord is vlees geworden”. In de bijbel openbaart God zich aan ons mensen, zodat wij Hem leren kennen. Ook ziet u een wijnrank. ”Ik ben de ware wijnstok” zegt Jezus in Johannes 15:1. Jezus openbaart zich 7 keer in het Johannes evangelie als “Ik ben”. “Ik ben het Brood des Levens”, “Ik ben het Licht der Wereld”, “Ik ben de Deur der Schapen”, “Ik ben de goede Herder”, “Ik ben de Opstanding en het Leven”, “Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven”.

Rood
De kleur rood of scharlaken, werd verkregen door een stof uit scharlakenwormpjes. In de bijbel wordt de kleur scharlaken alleen genoemd in verband met Israël.
De kleur is priesterlijk, vanwege het bloed, dat vloeide bij de offers. Ook spreekt ze van getuigenis en martelaarschap.
Rood is de kleur, die symbool staat voor het vuur, als element van de schepping. Dus:
Rood --- Vuur --- priesterlijk --- Vuur kan verteren, maar ook zuiveren. Zo spreekt het vuur van verzoening. Rood is de kleur van Licht en Warmte. De kleur wordt gebruikt met
Pinksteren en bevestiging van lidmaten en ambtsdragers, maar kan op verzoek ook met start- of slotzondagen worden gebruikt of tijdens een huwelijksdienst.

De symboliek op rode het kleed
Op het rode kleed ziet u een gouden kandelaar en we verwijzen hier naar het vierde nachtgezicht van Zacharia (Zach.4) God zelf zorgt ervoor, dat de lamp brandend blijft. Daarmee wil Hij zeggen, dat ze moeten doorgaan met hun werk en de tempel herbouwen. Het vuur daaronder, wijst op de vermeerdering van de Geest en de stralen verwijzen naar de Geest, die uitgaat. Met de cirkel verwijzen we naar het Verbond.

Blauw
De kleur blauw staat symbool voor de Lucht, als element van de schepping. Het is een koninklijke kleur. Dus: Blauw --- Lucht --- Koninklijk --- staat symbool voor het verhevene en het volmaakte en wordt tijdens het kerkelijk jaar in de protestantse kerken niet gebruikt.

Groen
Groen is de kleur van nieuw leven, de kleur van hoop, omdat in het voorjaar de aarde weer met nieuw groen getooid wordt. De regenboog om Gods troon, zag eruit als Smaragd, dat is groen. De groene kleur wordt gebruikt voor de gewone zondagen.

De symboliek op het groene kleed
Op het groene kleed staat het chiro-teken, de letters grijpen in elkaar en zo vormen ze samen een bepaald teken. Deze letters lijken wel op onze X en P, maar zijn dat niet. De X is de griekse letter chi (ch-klank). De P is de griekse letter Rho (r-klank). Vandaar dat dit teken ook wel chiro wordt genoemd. Samen vormen zij de eerste letters van de woorden Christus Rex . Christus betekent gezalfde, rex betekent koning, gezalfde koning. Dat een koning gezalfd werd, zegt ons wellicht niet zo veel, maar in de Bijbel wijst de zalving op een speciale roeping en aanstelling in opdracht van God zelf en natuurlijk op de zalving van zijn Geest. De chiro is algemeen verspreid en tot in onze tijd wordt ze gebruikt, bv. op de omslag van bijbels en liedboeken. De cirkel geeft ook hier het Verbond aan.

Zondag 29 juni zullen de nieuwe kanskleden in een feestelijke dienst in gebruik worden genomen. U wordt van harte uitgenodigd dit met ons mee te komen vieren en de kleden te bekijken. De dienst begint om 9.30 in de Protestantse kerk van Tange Alteveer.

De Kerkenraad.